"gỉ" hay "rỉ"?
Cả hai đều đúng chính tả, nhưng nghĩa khác nhau — hai chữ chỉ khác ở âm đầu r/gi. Chọn chữ theo nghĩa bạn muốn nói:
gỉ
Danh từ
- Chất màu đỏ sẫm, pha đen, bám phía ngoài các kim loại do bị ô-xi hoá.
- Xe đạp lắm gỉ quá.
Động từ
Xem đủ "gỉ" →
- Làm cho gỉ.
- Mạ thế này thì dễ bị gỉ.
rỉ
Động từ
- Nói chất lỏng rỏ ra từng tí một qua lỗ thủng rất nhỏ.
- Nước vàng rỉ ra từ cái nhọt.
- Nói nhỏ với ai.
- Không dám rỉ một lời.
Hay gặp trong: rên rỉ, rì rỉ, rỉ mật, rỉ tai, ri rỉ, rủ rỉ, rỉ đường, rỉ hơi, rỉ răng
Xem đủ "rỉ" →Mẹo nhớ: âm đầu r/gi
- Giọng Hà Nội đọc d, gi, r gần như cùng một âm, giọng miền Nam đọc d và gi như nhau. Vì vậy ba chữ cái này hay bị viết lẫn.
- Từ Hán Việt không có tiếng nào bắt đầu bằng r. Gặp từ Hán Việt (thường đi với các tiếng Hán Việt khác) thì loại r, còn lại d hoặc gi.
- Trong từ Hán Việt: tiếng mang thanh ngã hoặc nặng thường viết d (diễn, dĩ, dụ, dự); tiếng mang thanh hỏi hoặc sắc thường viết gi (giải, giới, giám, giáo); thanh ngang và huyền thì cả hai đều có (dân – gia, danh – giang). Đây là xu hướng mạnh, vẫn có ngoại lệ.
- Từ láy âm đầu giữ nguyên chữ cái: dai dẳng, giòn giã, rì rào — biết một tiếng là đoán được tiếng kia.
Nghĩa theo Wiktionary tiếng Việt (CC BY-SA 4.0). Mẹo nhớ do Wiki Ngôn Ngữ biên soạn — đó là xu hướng giúp đoán, gặp từ lạ hãy tra nghĩa.