"dòng" hay "ròng"?
Cả hai đều đúng chính tả, nhưng nghĩa khác nhau — hai chữ chỉ khác ở âm đầu d/r. Chọn chữ theo nghĩa bạn muốn nói:
dòng
Danh từ
- Khối chất lỏng chạy dọc, dài ra.
- Dòng nước .
- Chuỗi dài, kế tiếp không đứt đoạn.
- Dòng người.
- Hàng ngang trên giấy, trên mặt phẳng.
- Giấy kẻ dòng.
- Tập hợp những người cùng huyết thống, kế tục từ đời này sang đời khác.
- Có đứa con trai nối dòng.
Động từ
- Buông sợi dây từ đầu này đến đầu kia để kéo vật ở xa đến gần.
- Dòng dây xuống hang.
- Kéo, dắt đi theo bằng sợi dây dài.
- Dòng trâu về nhà.
Hay gặp trong: dòng chảy, dòng điện, dòng câu, dòng họ, dòng tiền, ngắt dòng, dài dòng, xuôi dòng, dòng dõi, nạ dòng
Xem đủ "dòng" →ròng
Danh từ
- Lõi của cây.
Tính từ
- (Kết hợp hạn chế) . Nguyên chất (thường nói về kim loại).
- Vàng ròng.
- (Chm.; dùng sau d., trong một số tổ hợp) . Thuần tuý.
- Thu nhập ròng của ngân sách.
- (Cũ; dùng phụ trước d., kết hợp hạn chế) . Chỉ toàn là, không có xen một thứ nào khác.
- Mặc ròng nâu sồng.
- (dùng phụ sau d. chỉ thời gian và sau một số đg. ). Liên tục trong suốt cả một khoảng thời gian dài.
- Đi một đêm ròng.
Động từ
- (Nước thuỷ triều) Rút xuống.
- Nước ròng.
- Chảy thành dòng, thành vệt (thường là trên cơ thể).
- Mấy giọt mồ hôi ròng xuống má.
Hay gặp trong: lãi ròng, ròng rã, ròng ròng, mua ròng, lỗ ròng, ròng rọc, bán ròng
Xem đủ "ròng" →Mẹo nhớ: âm đầu d/r
- Giọng Hà Nội đọc d, gi, r gần như cùng một âm, giọng miền Nam đọc d và gi như nhau. Vì vậy ba chữ cái này hay bị viết lẫn.
- Từ Hán Việt không có tiếng nào bắt đầu bằng r. Gặp từ Hán Việt (thường đi với các tiếng Hán Việt khác) thì loại r, còn lại d hoặc gi.
- Trong từ Hán Việt: tiếng mang thanh ngã hoặc nặng thường viết d (diễn, dĩ, dụ, dự); tiếng mang thanh hỏi hoặc sắc thường viết gi (giải, giới, giám, giáo); thanh ngang và huyền thì cả hai đều có (dân – gia, danh – giang). Đây là xu hướng mạnh, vẫn có ngoại lệ.
- Từ láy âm đầu giữ nguyên chữ cái: dai dẳng, giòn giã, rì rào — biết một tiếng là đoán được tiếng kia.
Nghĩa theo Wiktionary tiếng Việt (CC BY-SA 4.0). Mẹo nhớ do Wiki Ngôn Ngữ biên soạn — đó là xu hướng giúp đoán, gặp từ lạ hãy tra nghĩa.