語Wiki Ngôn Ngữ

Phương ngữ các ngôn ngữ trên thế giới

13.706 phương ngữ của 3.122 ngôn ngữ, sắp theo phân loại của Glottolog — danh mục mở về ngôn ngữ, phương ngữ và ngữ hệ của giới ngôn ngữ học. Mỗi phương ngữ có một trang: thuộc ngôn ngữ nào, nằm ở nhánh nào, có những phương ngữ anh em nào, tên gọi khác và vị trí (nếu Glottolog có toạ độ riêng).

Phương ngữ hay ngôn ngữ?

Ranh giới không phải lúc nào cũng rõ. Glottolog coi hai lối nói là hai ngôn ngữ khi người nói lối này không hiểu được lối kia; còn những biến thể vẫn hiểu được nhau thì xếp là phương ngữ của cùng một ngôn ngữ. Vì vậy có nơi gọi là "tiếng" nhưng Glottolog lại xếp là phương ngữ, và ngược lại — cách gọi trong đời sống thường gắn với dân tộc, quốc gia hơn là với mức độ hiểu nhau.

Phương ngữ tiếng Việt

Phương ngữ BắcNorthern Vietnamese Phương ngữ TrungCentral Vietnamese Phương ngữ NamSouthern Vietnamese Bắc – Trung – Nam khác nhau thế nàoâm đầu, vần, thanh điệu, từ vựng

Ngôn ngữ ở Việt Nam có phương ngữ được ghi nhận

Tiếng Việt3 phương ngữ · Vietnamese Tiếng Pháp23 phương ngữ · French Tiếng Brâu12 phương ngữ · Brao Tiếng Cơ Ho12 phương ngữ · Koho Tiếng Gia Rai10 phương ngữ · Jarai Tiếng Chơ Ro9 phương ngữ · Chrau Tiếng Hà Nhì9 phương ngữ · Hani Tiếng Nùng9 phương ngữ · Nung (Viet Nam)Tiếng Ưu Miền8 phương ngữ · Iu Mien Tiếng Ba Na7 phương ngữ · Bahnar Tiếng Mường7 phương ngữ · Muong Tiếng Central Mnong6 phương ngữ · Central Mnong Tiếng Tày6 phương ngữ · Tày Tiếng Ê Đê6 phương ngữ · Rade Tiếng Upper Ta'oih5 phương ngữ · Upper Ta'oih Tiếng Xơ Đăng5 phương ngữ · Sedang Tiếng người Bố Y5 phương ngữ · Bouyei Tiếng Chứt4 phương ngữ · Chut Tiếng Eastern Bru4 phương ngữ · Eastern Bru Tiếng Eastern Mnong4 phương ngữ · Eastern Mnong Tiếng Hmông4 phương ngữ · Chuanqiandian Cluster Miao Tày Poọng4 phương ngữ · Hung Tay Dọ3 phương ngữ · Tai Do-Mene-Yo Tiếng Green Gelao3 phương ngữ · Hagei Gelao Tiếng Hrê3 phương ngữ · Hre Tiếng Khmer3 phương ngữ · Central Khmer Tiếng Maleng3 phương ngữ · Maleng Tiếng Rơ Ngao3 phương ngữ · Rengao Tiếng Thái Na3 phương ngữ · Tai Nüa Bulo Stiêng2 phương ngữ · Bulo Stieng Thổ2 phương ngữ · Tho Tiếng Akha2 phương ngữ · Akha Tiếng Chu Ru2 phương ngữ · Chru Tiếng Co2 phương ngữ · Cua Tiếng Giẻ2 phương ngữ · Jeh Tiếng Kháng2 phương ngữ · Kháng Tiếng La Chí2 phương ngữ · Lachi Tiếng Southern Mnong2 phương ngữ · Southern Mnong Tiếng Thái Đỏ2 phương ngữ · Tai Daeng-Meuay Tiếng Pa Kô1 phương ngữ · Pacoh Tiếng Southern Roglai1 phương ngữ · Southern Roglai

Danh sách gồm những ngôn ngữ mà Wikidata ghi là có người nói ở Việt Nam (cả ngôn ngữ của cộng đồng sống chủ yếu ở nước khác).

Ngôn ngữ có nhiều phương ngữ nhất

Tiếng Nhật119 phương ngữ Tiếng Anh114 phương ngữ Tiếng Hy Lạp hiện đại71 phương ngữ Tiếng Ba Tư Iran63 phương ngữ Tiếng Tây Ban Nha38 phương ngữ Tiếng Khams Tibetan32 phương ngữ Quan thoại31 phương ngữ Tiếng Assyria31 phương ngữ Tiếng Occitania30 phương ngữ Tiếng Ngô28 phương ngữ Tiếng Kurmanji28 phương ngữ Tiếng Gruzia27 phương ngữ Tiếng North Azerbaijani25 phương ngữ Amdo Tibetan25 phương ngữ Tiếng Halkomelem24 phương ngữ Tiếng Evenk24 phương ngữ Tiếng Pháp23 phương ngữ Tiếng Catalan23 phương ngữ Muna23 phương ngữ Tiếng Quảng Đông22 phương ngữ Tiếng Yoruba22 phương ngữ Tiếng Tương22 phương ngữ Tiếng Serbia-Croatia22 phương ngữ Tiếng Bulgaria22 phương ngữ Tiếng Oirat21 phương ngữ Tiếng Khách Gia21 phương ngữ Tiếng Shina20 phương ngữ Tiếng Hạ Đức Mennonite20 phương ngữ Tiếng Scots19 phương ngữ Tiếng Hausa19 phương ngữ Tiếng Gumuz19 phương ngữ Tiếng Balkan Romani19 phương ngữ Tiếng Vlax Romani18 phương ngữ Tiếng Telugu18 phương ngữ Thể loại:Tiếng Tarifit18 phương ngữ Tiếng Tamil18 phương ngữ Tiếng Nam Azerbaijan18 phương ngữ Tiếng Tolai18 phương ngữ Tiếng Bashkardi18 phương ngữ Tiếng Tạng17 phương ngữ Tiếng Sinaugoro17 phương ngữ Tiếng Igbo17 phương ngữ Tiếng Maithili17 phương ngữ Tiếng Macedonia17 phương ngữ Tiếng Hà Lan17 phương ngữ Tiếng Bhili17 phương ngữ Tiếng Bắc Frisia16 phương ngữ Tiếng Garhwal16 phương ngữ

Con số phản ánh mức độ Glottolog đã ghi chép, không phải thước đo ngôn ngữ nào "đa dạng" hơn: ngôn ngữ được nghiên cứu kỹ thường có nhiều phương ngữ được đặt tên hơn.

Theo khu vực địa lý lớn

Á – Âu: 5.082châu Phi: 4.206Papunesia (hải đảo Đông Nam Á, New Guinea, Thái Bình Dương): 2.930Bắc Mỹ: 658Nam Mỹ: 510châu Úc: 315Á – Âu, Nam Mỹ: 3châu Phi, Á – Âu: 2

Glottolog có toạ độ riêng cho 570 phương ngữ; số còn lại dùng chung vị trí của ngôn ngữ mẹ — trang phương ngữ sẽ ghi rõ đang chỉ vị trí nào.

Phân loại, tên và toạ độ theo Glottolog 5.3 (Hammarström, Forkel, Haspelmath, Bank), giấy phép CC BY 4.0; tên tiếng Việt của ngôn ngữ theo Wikidata (CC0). Xem thêm ngôn ngữ thế giới.