Ranh mãnh hay ranh mảnh?
Viết đúng là “ranh mãnh”.
“ranh mãnh” nghĩa là gì?
- Tinh khôn, tinh quái và rất nghịch ngợm.
Xem đủ nghĩa, ví dụ và cách dịch của “ranh mãnh” →
Vì sao viết “ranh mảnh” là sai?
ranh mảnh Tiếng “mãnh” thành “mảnh”: dấu ngã bị đổi thành dấu hỏi.
“mảnh” là một chữ khác, có thật — nên bộ gõ không báo lỗi: Phần của một vật ở thể rắn tách khỏi vật đã hỏng (vỡ, gãy... ).
So sánh hai chữ: mãnh hay mảnh?
danh mãnh Tiếng “ranh” thành “danh”: nhầm âm đầu “r” với “d”.
“danh” là một chữ khác, có thật — nên bộ gõ không báo lỗi: Từ dùng để chỉ một người nào khi gọi tên (cũ).
So sánh hai chữ: danh hay ranh?
Ví dụ viết đúng
- Thằng bé rất ranh mãnh.
Mẹo nhớ: dấu hỏi / dấu ngã
- Phần lớn người miền Trung và miền Nam đọc thanh hỏi và thanh ngã gần như nhau, nên khi viết rất dễ đặt nhầm dấu. Bộ gõ không báo lỗi vì cả hai chữ thường đều có thật.
- Luật bổng – trầm cho từ láy: tiếng đi cùng thanh ngang, sắc hoặc hỏi thì mang dấu hỏi (vui vẻ, nhỏ nhắn, lỏng lẻo); tiếng đi cùng thanh huyền, nặng hoặc ngã thì mang dấu ngã (lặng lẽ, vội vã, mạnh mẽ). Đúng với phần lớn từ láy, có ngoại lệ.
- Với từ Hán Việt: tiếng bắt đầu bằng m, n, nh, v, l, d, ng thường mang dấu ngã (mẫu, nữ, nhẫn, vĩ, lãnh, dũng, ngữ) — câu nhớ “Mình Nên Nhớ Viết Lại Dấu Ngã”; tiếng không có phụ âm đầu thường mang dấu hỏi (ảo, ẩn, uỷ). Xu hướng, có ngoại lệ.
Các từ khác hay sai kiểu này →
Mẹo nhớ: âm đầu d / gi / r
- Giọng Hà Nội đọc d, gi và r gần như giống nhau; giọng miền Nam đọc d và gi như nhau. Vì vậy ba chữ cái này hay bị viết lẫn.
- Từ Hán Việt không có tiếng nào bắt đầu bằng r. Gặp tiếng Hán Việt thì chỉ còn chọn giữa d và gi.
- Trong từ Hán Việt: tiếng mang thanh ngã hoặc nặng thường viết d (diễn, dĩ, dụ, dự); tiếng mang thanh hỏi hoặc sắc thường viết gi (giải, giản, giới, giám); thanh ngang và huyền thì có cả hai. Xu hướng mạnh, vẫn có ngoại lệ.
- Từ láy âm đầu giữ nguyên chữ cái: dai dẳng, dịu dàng; giòn giã; rì rào, rực rỡ.
Các từ khác hay sai kiểu này →