Tiếng các dân tộc ở Việt Nam

Các ngữ hệ ở Việt Nam và những ngôn ngữ tiêu biểu: Mường, Tày, Thái, Khmer, Chăm, H'Mông…

1. Các ngữ hệ và nhóm ngôn ngữ ở Việt Nam: 54 dân tộc, năm ngữ hệ, tám nhómNgôn ngữ của 54 dân tộc Việt Nam thuộc năm ngữ hệ Nam Á, Thái – Ka Đai, H'Mông – Miền, Nam Đảo, Hán – Tạng, chia tám nhóm: Việt – Mường, Tày – Thái, Môn – Khmer…6 phút đọc
2. Nhóm Việt – Mường: tiếng Việt, Mường, Thổ, Chứt và gốc chung của tiếng ViệtNhóm Việt – Mường gồm tiếng Việt, Mường, Thổ, Chứt thuộc ngữ hệ Nam Á: các ngôn ngữ này họ hàng ra sao, tách nhau khi nào, vì sao quan trọng với lịch sử tiếng Việt.6 phút đọc
3. Tiếng Mường: ngôn ngữ anh em gần nhất của tiếng ViệtTiếng Mường thuộc nhóm Việt – Mường, ngữ hệ Nam Á: quan hệ với tiếng Việt, đặc điểm ngữ âm, các vùng Mường Bi, Vang, Thàng, Động, mo Mường và chữ viết.6 phút đọc
4. Tiếng Tày và tiếng Nùng: hai ngôn ngữ anh em của vùng Việt BắcTiếng Tày và tiếng Nùng thuộc nhóm Tày – Thái, ngữ hệ Thái – Ka Đai: quan hệ với tiếng Thái Lan, tiếng Tráng, số đếm, địa danh Nà, Bản, Pác, chữ Nôm Tày, hát then, lượn.6 phút đọc
5. Tiếng Thái ở Việt Nam: Thái Đen, Thái Trắng, chữ Thái cổ và kho truyện thơTiếng Thái ở Tây Bắc và miền tây Thanh – Nghệ: các nhánh Thái Đen, Thái Trắng, quan hệ với tiếng Lào, Thái Lan, chữ Thái cổ gốc Ấn, truyện thơ Xống chụ xon xao.6 phút đọc
6. Tiếng Khmer ở Nam Bộ: ngôn ngữ không thanh điệu, chữ gốc Ấn và mái chùa Nam tôngTiếng Khmer của người Khmer Nam Bộ: thuộc ngữ hệ Nam Á, không có thanh điệu, nhiều nguyên âm, đếm theo cơ số năm, chữ Khmer gốc Ấn dạy ở chùa, dấu vết trong địa danh.6 phút đọc
7. Tiếng Chăm: ngôn ngữ Nam Đảo trên đất liền Đông Nam ÁTiếng Chăm thuộc ngữ hệ Nam Đảo, họ hàng tiếng Mã Lai, Ê Đê, Gia Rai: các biến thể Chăm Đông, Chăm Tây, Chăm Hroi và những biến đổi khi sống trên đất liền.6 phút đọc
8. Tiếng H'Mông: nhiều thanh điệu, chữ Latinh ghi thanh bằng chữ cái cuốiTiếng H'Mông thuộc ngữ hệ H'Mông – Miền: các nhóm Mông Trắng, Mông Hoa, Mông Đen; hệ thanh điệu phong phú; chữ Latinh ghi thanh bằng chữ cái cuối; họ người Mông.6 phút đọc
9. Tiếng Dao: hai nhánh Iu Miền, Kìm Mùn và kho sách chữ Nôm DaoTiếng Dao thuộc ngữ hệ H'Mông – Miền, gồm hai nhánh chính Iu Miền và Kìm Mùn; khác tiếng H'Mông ở âm cuối, lớp từ gốc Hán; chữ Nôm Dao trong sách cúng, lễ cấp sắc.6 phút đọc
10. Ngôn ngữ Nam Đảo ở Tây Nguyên: Ê Đê, Gia Rai, Ra Glai, Chu RuTiếng Ê Đê, Gia Rai, Ra Glai, Chu Ru thuộc nhánh Chăm của ngữ hệ Nam Đảo: họ hàng với tiếng Chăm, dấu vết trong địa danh Ea, Ia, Buôn, Plei, sử thi khan và chữ Latinh.6 phút đọc
11. Ngôn ngữ Môn – Khmer ở Tây Nguyên: Ba Na, Xơ Đăng, Cơ Ho, MnôngTiếng Ba Na, Xơ Đăng, Cơ Ho, Mnông và các ngôn ngữ Môn – Khmer ở Tây Nguyên: nhánh Bahnar, không thanh điệu, từ một âm tiết rưỡi, địa danh Đắk, Kon, Đạ, nhà rông.6 phút đọc
12. Nhóm Tạng – Miến và nhóm Ka Đai ở Việt Nam: những ngôn ngữ của vùng biên cương phía BắcNhóm Tạng – Miến (Hà Nhì, Lô Lô, La Hủ, Phù Lá, Cống, Si La) và nhóm Ka Đai (La Chí, La Ha, Cờ Lao, Pu Péo): thuộc ngữ hệ nào, đặc điểm, động từ cuối câu.6 phút đọc

Nhóm chuyên đề khác

Bài chuyên đề do Wiki Ngôn Ngữ biên soạn, phát hành theo CC BY-SA 4.0.