Không thầy đố mày làm nên
Không thầy đố mày làm nên nghĩa là gì?
Đề cao vai trò của người thầy: muốn có kiến thức, tay nghề, thành đạt thì phải được dạy dỗ, chỉ bảo. Từ đó nhắc người học phải kính trọng, biết ơn thầy. Câu này thường được đặt cạnh "Học thầy không tày học bạn": hai câu không chọi nhau mà bổ sung cho nhau, một câu nói vai trò dẫn dắt của thầy, một câu nói việc học hỏi lẫn nhau giữa bạn bè.
Nghĩa đen
"Đố mày" là cách nói thách: không có thầy dạy thì đố ai làm nên chuyện gì. Câu nói theo lối người lớn nói với trẻ, thẳng và hơi gắt.
Cách dùng
Dùng khi nói về tôn sư trọng đạo, trong bài phát biểu ngày Nhà giáo, lời cha mẹ dặn con. Hiểu là "thầy" theo nghĩa rộng, gồm cả người dạy nghề, người chỉ đường, không chỉ giáo viên ở trường.
Ví dụ
- Không thầy đố mày làm nên, mấy anh thợ giỏi trong xưởng này đều từng theo bác Tư học nghề cả.
- Ngày 20/11 cả lớp về thăm cô chủ nhiệm cũ, ai cũng nhắc câu không thầy đố mày làm nên.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa
Gần nghĩa: Tôn sư trọng đạo · Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy · Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy