Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên
Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên nghĩa là gì?
Con người phải cố gắng hết sức, tính toán chu đáo, nhưng kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào thời cơ, hoàn cảnh nằm ngoài tầm tay. Làm hết phần mình rồi bình thản đón nhận kết quả.
Nghĩa đen
Câu Hán Việt: mưu sự là bày tính, lo liệu việc; tại là ở; nhân là người; thành sự là việc thành công; thiên là trời. Lo liệu việc là ở người, việc thành hay không là ở trời.
Cách dùng
Dùng khi đã cố gắng mà chưa thành, hoặc khi động viên người sắp làm việc lớn. Không nên dùng để biện hộ cho sự lười biếng: vế đầu đòi hỏi con người phải lo liệu trước đã.
Ví dụ
- Hồ sơ đã nộp đầy đủ, phỏng vấn cũng làm hết sức, giờ mưu sự tại nhân thành sự tại thiên.
- Chuẩn bị kỹ vậy mà vẫn trượt thầu, anh chỉ cười mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa
Gần nghĩa: Người tính không bằng trời tính
Nguồn gốc
Câu nổi tiếng qua Tam quốc diễn nghĩa: Gia Cát Lượng dụ được Tư Mã Ý vào hang để đốt, nhưng trời bỗng đổ mưa dập tắt lửa, ông than rằng mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên.