Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng
Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng nghĩa là gì?
Chỉ người làm việc chung, việc công không được trả công, tự bỏ công sức và của nhà mình ra mà vẫn hăng hái. Có khi dùng với ý chê người lo chuyện bao đồng, việc không phải của mình.
Nghĩa đen
"Tù và" là cái kèn làm bằng sừng trâu hoặc vỏ ốc, ngày xưa thổi để báo hiệu việc chung của làng; "hàng tổng" là cả tổng, đơn vị gồm nhiều làng thời trước. Ăn cơm nhà mình mà đi vác tù và làm việc cho cả tổng.
Cách dùng
Sắc thái tuỳ ngữ cảnh: có khi trêu, có khi than, có khi khen tinh thần tình nguyện. Hay dùng cho người làm công tác xã hội, tổ trưởng dân phố, hội phụ huynh.
Ví dụ
- Làm trưởng ban phụ huynh chẳng có đồng nào, ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng mà chị ấy vẫn nhiệt tình.
- Việc nhà còn bề bộn, anh lại đi lo chuyện cả xóm, ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa
Gần nghĩa: Việc nhà thì nhác, việc chú bác thì siêng
Trái nghĩa: Đèn nhà ai nấy rạng
Các từ trong câu
Cùng chủ đề lao động
Có công mài sắt, có ngày nên kimĂn không ngồi rồiHá miệng chờ sungChậm mà chắcCó bột mới gột nên hồMuốn ăn thì lăn vào bếpTay làm hàm nhai, tay quai miệng trễCó làm thì mới có ăn, không dưng ai dễ đem phần đến choNgồi mát ăn bát vàngLàm ruộng ăn cơm nằm, chăn tằm ăn cơm đứngAi ơi bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phầnCày đồng đang buổi ban trưa, mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày