Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối nghĩa là gì?
Kinh nghiệm quan sát thời gian ngày đêm theo mùa ở miền Bắc: mùa hè đêm ngắn ngày dài, mùa đông ngày ngắn đêm dài. Biết vậy để sắp xếp công việc đồng áng cho hợp.
Nghĩa đen
Đêm tháng năm âm lịch rất ngắn, vừa đặt lưng nằm đã thấy trời sáng; ngày tháng mười âm lịch rất ngắn, chưa kịp cười đã tối.
Cách dùng
Dùng khi nói về sự thay đổi độ dài ngày đêm, hoặc than thở ngày ngắn không kịp làm việc. Lối nói phóng đại, vui, rất dễ nhớ nhờ vần.
Ví dụ
- Mới năm giờ chiều đã tối mịt, đúng là ngày tháng mười chưa cười đã tối.
- Hè này trời sáng sớm quá, đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngủ chẳng đủ giấc.
Các từ trong câu
Cả câu cũng có mục riêng trong từ điển: Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối.
Cùng chủ đề nông nghiệp
Còn nước còn tátLàm ruộng ăn cơm nằm, chăn tằm ăn cơm đứngTấc đất tấc vàngNhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giốngNắng tốt dưa, mưa tốt lúaNhất thì, nhì thụcAi ơi bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phầnCày đồng đang buổi ban trưa, mồ hôi thánh thót như mưa ruộng càyTrâu ơi ta bảo trâu này, trâu ra ngoài ruộng trâu cày với taTrên đồng cạn dưới đồng sâu, chồng cày vợ cấy con trâu đi bừaAi ơi chớ bỏ ruộng hoang, bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêuTháng giêng là tháng ăn chơi, tháng hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà