Đói cho sạch, rách cho thơm
Đói cho sạch, rách cho thơm nghĩa là gì?
Nghèo khổ, thiếu thốn đến đâu cũng phải giữ gìn nhân cách, sống trong sạch, không làm điều gian dối, trộm cắp để đổi lấy miếng ăn. Câu nói đề cao lòng tự trọng của người nghèo.
Nghĩa đen
Dù đói ăn vẫn phải giữ cho sạch sẽ; dù áo quần rách vẫn phải giữ cho thơm tho, gọn gàng.
Cách dùng
Dùng để răn dạy con cháu, hoặc khen người nghèo mà tử tế, thanh liêm. Sắc thái trang trọng, đạo lý. Chỉ dùng nghĩa bóng về phẩm giá, không dùng để nói chuyện vệ sinh thông thường.
Ví dụ
- Nhà bác ấy nghèo nhưng nhặt được ví tiền vẫn mang lên phường trả lại, đói cho sạch rách cho thơm là thế.
- Bố dặn đi làm thuê thì có thể thiếu tiền chứ đừng thiếu tử tế, đói cho sạch rách cho thơm.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa
Gần nghĩa: Giấy rách phải giữ lấy lề · Chết trong còn hơn sống đục · Thà chết vinh còn hơn sống nhục · Tốt danh hơn lành áo
Trái nghĩa: Bần cùng sinh đạo tặc